லிங்கோத்பவர் (சிவன்) பிரம்மா மற்றும் விஷ்ணுவின் அகந்தையை அடக்க, ஆதியும் அந்தமும் இல்லாத ஜோதிப் பிழம்பாகத் தோன்றிய வரலாறாகும். தங்களில் யார் பெரியவர் என்ற விவாதத்தில், முடிவும் அடியையும் கண்டறியும் போட்டியில் இருவரும் தோற்று, சிவபெருமானின் மேன்மையை உணர்ந்தனர். இது சிவராத்திரி நாளில் நிகழ்ந்த சிறப்பு நிகழ்வாகும்.
வரலாறு: பிரம்மா, விஷ்ணு இருவருக்கு இடையே யார் பெரியவர் என்ற போட்டி எழுந்தது. அப்போது, சிவபெருமான் இருவருக்கும் இடையே பிரம்மாண்டமான ஒரு நெருப்பு மலையாக (லிங்க வடிவில்) தோன்றினார்.
போட்டி: சிவபெருமானின் அடியை வராக அவதாரம் (பன்றி) எடுத்த விஷ்ணுவும், முடியை அன்னப் பறவை உருவம் எடுத்த பிரம்மாவும் தேடினர். பல ஆண்டுகள் தேடியும் இருவரும் அடியையும் முடியையும் காண முடியவில்லை.
உண்மை உணர்தல்: விஷ்ணு உண்மையை ஒப்புக்கொண்டார், ஆனால் பிரம்மா பொய் கூறினார். இதனால் கோபமடைந்த சிவபெருமான் லிங்கத்திலிருந்து வெளிப்பட்டு இருவரின் அகந்தையை அடக்கினார்.
சிறப்பு: சிவராத்திரி அன்று இரவு நேரத்தில் லிங்கோத்பவர் வழிபாடு மிக முக்கியமானது. சிவாலயங்களில் கோஷ்டத்தின் பின்புறம், லிங்கத்திற்குள் சிவபெருமான், மேலே அன்னம், கீழே பன்றி வடிவில் காட்சியளிப்பார்.
பொருள்: லிங்கோத்பவர் என்பது சிவன் ஆதியும் அந்தமும் இல்லாத பரம்பொருள் என்பதை உணர்த்துகிறது.
